(NIE)ZWYKŁE OPOWIEŚCI. Trudno jednoznacznie zdefiniować styl i wyobraźnię komiksową Shauna Tana. Australijski rysownik, obsypany już workiem nagród, opracował swoją własną metodę podejścia do materii obrazkowo-słownych narracji. Opowieści z najdalszych przedmieść, wydane przez Kulturę Gniewu w marcu tego roku, odsłaniają kolejną stronę tej „wielokrotnej” twórczości z pogranicza filmu (wspomnień o Oscarze za świetne The Lost Thing nigdy za wiele), obrazu (z Przybyszem – mistrzowskim komiksem bez słów) oraz literatury. I to właśnie słowne partie w Opowieściach… zdają się mieć szczególną funkcję: budowania uroczego a zarazem mrocznego świata widzianego oczami dziecka. Świata, który swym niezwykłym magnetyzmem wprost musi pochłonąć dorosłego odbiorcę.

Historie Shauna Tana nie są zwyczajną książką z obrazkami dla młodych czytelników z coraz rzadszym nawykiem lektury tuż przed zaśnięciem. Sporo w niej eksperymentu, słownego kolażu, gazetowych „wycinanek”, dbałości o każdy graficzny detal. Piętnaście ciekawych opowieści z peryferii wyobraźni i marzeń sennych obrazowane są doskonałymi grafikami, które stanowią o sile i unikalności tego albumu. Są wśród nich czarno-białe szkice, mroczne, apokaliptyczne pejzaże, kolorowe obrazy rodem ze średniowiecznych malowideł (przykład do historii „W żadnym innym kraju” jest osamotniony, ale niezwykle sugestywny) czy filmowe kadry z „Patyczaków”. Tę ciekawą antologię czyta się z niezwykłą ciekawością, schodząc na kilka poziomów kolejnych opowieści. Pierwszym z nich są literackie miniatury, które – każda z osobna – są świetnie spuentowane i brawurowo napisane przy użyciu ciekawych chwytów stylistycznych. Kolejny to obrazujące je grafiki, które uzupełniają a czasem nawet zastępują, ciekawe koncepty literackie. Najgłębszą warstwą są rozmaite symbole australijskiej kultury oraz historii. I choć Europejczykowi trudno wychwycić wszystkie te aluzje to powinien on czytać Opowieści… nie tylko z perspektywy osobnego kontynentu umieszczanego gdzieś na peryferiach mapy, lecz przez nasze najbliższe przedmieścia, o których w swym uniwersalizmie Shaun Tan wspomina obszernie. Osobność oraz oryginalność – zdaje się mówić autor – występują bowiem wszędzie w tym samym natężeniu i specyfice. Bez względu na szerokość geograficzną.

Opowieści z najdalszych przedmieść
Tekst i ilustracje: Shaun Tan
Tłumaczenie: Magdalena Koziej
Redakcja: Monika Skrzyńska
Wydawnictwo i wydanie: Kultura Gniewu, marzec 2013