150. rocznicę śmierci Imre Madácha Biuro Literackie uświetnia nowym przekładem „Tragedii człowieka”, która jest najsłynniejszym dziełem węgierskiego dramaturga, porównywanym do „Fausta” Goethego. To zapis literackiej wirtuozerii autora, jak również dowód talentu translatorskiego Bohdana Zadury.

Przekład, którego się podjął, był nie lada wyzwaniem, gdyż poemat Madácha jest uznawany w kulturze węgierskiej za dzieło narodowe, podobnie jak w Polsce „Pan Tadeusz”. Dramat stał się częścią węgierskiej tożsamości i źródłem inspiracji. Wystawiany na deskach tamtejszych teatrów (również tych polskich) nie traci na aktualności.

Fabuła „Tragedii człowieka” opiera się na wędrówce Adama, Ewy i Lucyfera, który chce dowieść, że dla człowieka nie ma na ziemi żadnego miłosierdzia, a jego egzystencja jest skazana na bezsens. W tym celu pierwsi ludzie odbywają wędrówkę po świecie i w czasie, odwiedzając m.in. niewolniczy starożytny Egipt, pogrążoną w herezji Pragę czy Paryż w dobie rewolucji.

Jak pisze prof. Pál S. Varga: ostatecznie „Adam nie ma najmniejszych wątpliwości, że jego cel jest nieosiągalny, a ludzkość czeka straszliwy koniec, jednakże rodzi się w nim wiara w inny sens życia, dla którego – choć jest niezrozumiały i wątpliwy – warto podjąć walkę”. Ta wiara rodzi się w nim, gdy okaże się, że Ewa spodziewa się dziecka.

Imre Madách urodził się w 1823 roku w miejscowości Alsòsztregova. Jest autorem m.in. „Cywilizatora” (1859), „Mojżesza” (1861) i ”Tragedii człowieka” (1861). Dotąd w Polsce ukazało się tylko jedno tłumaczenie „Tragedii człowieka” autorstwa Lwa Kaltenbergha. Od jego pierwszej publikacji minęło już ponad pięćdziesiąt lat.

Bohdan Zadura urodził się w 1945 roku. Poeta, prozaik, tłumacz i krytyk literacki. Autor licznych tomów poetyckich, książek translatorskich, opowiadań i powieści. Redaktor naczelny „Twórczości”. We wrześniu wydał najnowszy tom „Kropka nad i”, który jest jego (licząc książki przekładowe) trzydziestą pozycją w Biurze Literackim; poprzednio ukazały się: „Nocne życie” (nagrodzone Silesiusem) i „Zmartwychwstanie ptaszka”.

Książka ukazała się przy wsparciu Ambasady Węgier oraz Węgierskiego Instytutu Kultury.

Materiały prasowe Biuro Literackie