Nakładem Biura Literackiego ukazała się właśnie antologia współczesnej poezji rosyjskiej Radio Swoboda. Tom w wyborze i przekładzie Zbigniewa Dmitrocy przybliża literackie sylwetki dziesięciu wybitnych autorów z różnych pokoleń, którzy mocno angażują się w sprawy swojego kraju, zdecydowanie sprzeciwiając się oficjalnej polityce Kremla. Tematykę książki definiuje tytuł będący świadomym nawiązaniem do antysowieckiego, funkcjonującego do dziś Radia Swoboda.

Czytelnik dostaje do rąk niezbyt dobrze znanych w Polsce poetów, którzy nie tworzą literackiego pokolenia, lecz wydają swoje książki od początku lat osiemdziesiątych do dziś, dzięki czemu mogą być postrzegani jako reprezentanci pewnej epoki – poodwilżowej, być może nawet ponowoczesnej. Wybrani autorzy poruszają zarówno ogólnoludzkie tematy egzystencjalne, jak i zagadnienia codzienności, z polityką włącznie.

Antologię otwierają wiersze urodzonego w 1939 roku w Nowosybirsku Wiaczesława Kuprijanowa, a zamykają poezje Lwa Oborina z rocznika 1987. Pierwszy z wymienionych zadebiutował w wieku czterdziestu dwóch lat jako poeta dojrzały, zajmujący się także prozą, przekładem i krytyką literacką. Oborin natomiast wydał swój debiutancki tomik w roku 2010, poza tym tłumaczy wiersze polskich autorów, m.in. Tomasza Różyckiego czy Marty Podgórnik.

W książce znalazły się też wiersze i obszerne omówienia twórczości takich autorów jak: Igor Biełow, Jelena Fanajłowa, Linor Goralik, Demian Kudriawcew, Igor Pomierancew, Andriej Rodionow, Maria Stiepanowa i Dmitrij Wodiennikow. Zdaniem Moniki Brągiel „czerpią oni z różnych tradycji, nawiązują do rozmaitych stylów, korzystają z ujęć umożliwiających wyrażanie doświadczenia codzienności, życia osobistego, ale także historii, polityki i związanych z nią kwestii etycznych i estetycznych”.

Jawne zaangażowanie społeczno-polityczne tych wierszy – pisze w eseju towarzyszącemu premierze książki na stronach wydawcy Brągiel – nie odbiera im wartości literackich. Nie tyle bowiem publicystyczny styl, lakoniczność wypowiedzi są zasadą organizującą teksty, lecz przesłanie, indywidualna odpowiedź na charakter czasów, dosadność sformułowań ujętych w ramy sytuacji, w których istotne są inne osoby, uczestnicy wydarzeń i ich świadkowie.

Poprzednia antologia rosyjska wydana przez Biuro Literackie – Moi Moskale – ukazała się w 2007 roku i stanowiła podsumowanie trwającej blisko pięćdziesiąt lat przygody Wiktora Woroszylskiego z poezją rosyjską. Był to więc w gruncie rzeczy wybór przekładów z poprzedniego wieku. Odświeżeniem kanonu poetyckiego Moich Moskali jest przekazana właśnie do rąk czytelników książka Radio Swoboda.

Antologia to zwieńczenie projektu Ambasadorzy Poezji organizowanego przez Biuro Literackie, Instytut Polski w Moskwie, Moskiewski Instytut Książki, Konsulat RP w Petersburgu i Legnicką Bibliotekę Publiczną, w ramach którego w latach 2013–2015 polscy poeci uczestniczyli w spotkaniach autorskich w Moskwie i Petersburgu, a twórcy rosyjscy prezentowali się przed polską publicznością w Legnicy. Niebawem w Rosji ukaże się antologia z wyborem wierszy polskich autorów.

Radio Swoboda
Wybór i przekład: Zbigniew Dmitroca
Premiera: październik 2015 roku
Biuro Literackie