Jarosław Jakubowski
Generał Komedia polska

Pewnego grudniowego poranka, jak co dzień, przed telewizorami w całej Polsce, dzieci z niecierpliwością czekały na wyemitowanie ich ukochanego Teleranka . Zamiast tego w TVP pojawiła się niezwykła anomalia. Zapewne nie jedno z nich z rozczarowaniem zawołało: mamo, tato spójrz w telewizji jest jakiś śmieszny pan w okularach! 13 grudnia 1981 roku Polacy usłyszeli z ust generała Jaruzelskiego katastroficzny wywód ogłaszający stan wojenny.

Od tamtego czasu minęło 30 lat. Moje pokolenie całą historię zna tylko z podręczników i z subiektywnych relacji uczestników stanu wojennego. Obecnie od 10 lat toczy się proces odpowiedzialnych za ówczesne wydarzenia, wśród nich jest również Wojciech Jaruzelski, który stał się bohaterem mozolnych dyskusji. Dla jednych bohater, inni widzą w nim byłego dyktatora splamionego krwią rodaków. Niezależnie od przyjętego punktu widzenia stał się inspiracją dla wielu twórców.

Kontrowersyjną postacią zajął się również Jarosław Jakubowski. W grudniowym Dialogu ukazał się jego dramat pod znamiennym tytułem Generał. Jak to sam autor ujął jest to groteska, ale nie specjalnie do śmiechu. Jakubowski w swoim utworze ukazał nowe oblicze Jaruzelskiego. Widzimy go jako człowieka ukrywającego się w domowym zaciszu w otoczeniu żony i swoich bliskich współpracowników. Niewątpliwie to postać tragiczna borykająca się z wewnętrznymi rozterkami, nieustanie poszukująca potwierdzenia swoich racji wśród powierników. Jednocześnie jako głowa rodziny wciąż próbuje rządzić na swoim terytorium, w prywatnym państewku jakim jest jego mieszkanie. W rzeczywistości jest słabnącym ogniwem. Przeciwwagę stanowi jago żona, Generałowa, która mówi mało, cierpliwie znosi złośliwe wywody męża i jego erotyczne zachcianki, choć ten by chciał wiele, ale nie może. Z pozoru wydaje się mu podporządkowana jednakże, to stabilna podpora, wiernie stojąca przy mężu.

Generał to również dramat rodzinny. Bohater nie tylko ponosi konsekwencje jako osoba publiczna, ale także jako głowa rodziny, moralnie musi odpowiedzieć przed własną córką. To postać interesująca. Nie pasuje ona do ideału córki dyktatora-komunisty. Wegetarianka, lesbijka kategorycznie mówi dość tyrani ojca. Jej bunt głęboko zakorzeniony pochodzi jeszcze z czasów, kiedy Generał był na szczycie władzy. Bohater wiele razy wyrzuca sobie, że zajęty pracą dla narodu, nie zauważał w jakim środowisku obracała się jego córka, że w porę nie zareagował. Ona zaś nie była ślepo oddana ideologiom kultywowanym przez ojca.

Dramat Jakubowskiego nie jest osądem ani rozgrzeszeniem Jaruzelskiego. Autor przedstawia proces autodestrukcji człowieka niegdyś będącego na szczycie, a po latach zmuszonego do rozliczenia się ze swoją przeszłością. Bohater analizuje za i przeciw, zastanawia się jakby potoczyły się jego losy, gdyby stanął po drugiej stronie barykady. Analizuje, docieka, jednocześnie coraz bardziej pogrąża się psychicznie. Trochę przypomina zdziczałe zwierzę zapędzone w ślepy zaułek. Popada w manię prześladowczą, mimo że otaczają go nadal towarzysze z dawnych lat, czuje się zagrożony i osamotniony. Jego paranoja doprowadza do tego, że sam stanowi zagrożenie dla otoczenia.

Autor porusza także problem nierozstrzygniętego procesu. Wyrok jeszcze nie zapadł, choć sprawa toczy się od wielu lat. Generałowa wraz ze współpracownikami ukrywa fakt, że sprawa zostanie umorzona. Bohater to człowiek dumny, zamierza orzeczenie sądu znieść z honorem, nawet jeżeli zostanie uznany za winnego.

Jarosław Jakubowski ani razu nie umieszcza w swoim utworze nazwiska Jaruzelskiego. Bohater posługuje się wyłącznie tytułem generała, również jego żona i córka pozostają bezimienne. Mimo to nietrudno się domyśleć do kogo postaci nawiązują. Zwłaszcza, że realia dramatu korespondują z głośną sprawą procesu Wojciecha Jaruzelskiego. Autor nie trzymał się jednak rygorystycznie faktów. Obraz relacji bohatera ukrytego i zaszczutego we własnym mieszkaniu, prezentacja jego relacji rodzinnych i rozmowy ze współpracownikami, to tylko wizja Jakubowskiego.

Śledząc rozwój wydarzeń w dramacie, zaczęłam sobie zadawać pytanie, gdzie przebiega granica między doszukiwaniem się winnych i wymierzaniem sprawiedliwości a grzebaniem się w brudach przeszłości? W którym momencie sprawiedliwość przeradza się w farsę lub też co gorsza w „polowanie na czarownice”?

średnia ocena:
oceń utwór:
Dodaj artykuł do:
(dodano 08.07.2011 autor: kamila)
Dział literatura
Tagi:
KOMENTARZE:
Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Logowanie
Po zalogowaniu będziesz mieć możliwośc dodawania swojej twórczości, newsów, recenzji, ogłoszeń, brać udział w konkursach, głosować, zbierać punkty... Zapraszamy!
REKLAMA
UTWORY OSTATNIO DODANE
RECENZJE OSTATNIO DODANE
OGŁOSZENIA OSTATNIO DODANE
REKOMENDOWANE PREMIERY
1
Konrad Imiela
2
Robert Traczyk
3
Weronika Zajkowska
4
Norbert Bajan
5
Jacek Mikołajczyk
6
Natalia Korczakowska
7
Ewa Platt
8
Krzysztof Garbaczewski
9
Krzysztof Pastor
10
Richard Chappell
REKLAMA
ZALINKUJ NAS
Wszelkie prawa zastrzeżone ©, irka.com.pl
grafika: irka.com.pl serwis wykonany przez Jassmedia