Stepford to niewielkie miasteczko, w którym wszystko jest idealne. Domy czyste, trawniki przystrzyżone, a mieszkańcy zadowoleni. Wspaniały amerykański sen.
Młode małżeństwo z dziećmi przeprowadza się do tego raju na Ziemi, by rozpocząć nowe życie. Główna bohaterka, Joanna Eberhart, już po kilku dniach zaczyna podejrzewać, że za stepfordzką idyllą kryje się jakaś mroczna tajemnica.
Co sprawia, że żony ze Stepford, idealne gospodynie domowe, są zawsze uśmiechnięte, pomalowane, z ułożonymi fryzurami i w ładnych sukienkach? Całe dnie zajmują się sprzątaniem i gotowaniem, a mimo to są w pełni usatysfakcjonowane. Posłuszne, zadowolone, bez życia prywatnego ani zainteresowań. Mężczyźni ze Stepford uwielbiają swoje żony.
Przygotowując ten tekst przeglądałam opinie internautów na temat „Żon ze Stepford”. Spodziewałam się pozytywnych recenzji, a znalazłam bardzo wiele negatywnych. Książka była określana jako nudna, mało wciągająca i niedopracowana. Czytelnicy narzekali na brak atmosfery napięcia, tak silnie wyczuwalnej w jednej z poprzednich książek Iry Lewina, „Dziecku Rosemary”. Niepochlebną ocenę otrzymały również dialogi (sztuczne) i postacie (płytkie, schematyczne, nieciekawe).
Osobiście nie zgadzam się z przytoczonymi opiniami. Kiedy sięgnęłam po „Żony...” wiedziałam czego się spodziewać, znałam zarys fabuły, a mimo to czytałam je z rosnącym napięciem. Pełna niepokoju obserwowałam losy głównej bohaterki, coraz bardziej wciąganej w sieć stepfordzkich wzorców.
Chociaż powieść jest często określana jako horror, thriller czy dreszczowiec, sądzę że bardziej pasowałoby przyporządkowanie do socjologicznego science-fiction. Jest jak szkło powiększające, do absurdu wyolbrzymiające pewne cechy współczesnego świata, by lepiej im się przyjrzeć.
Nawet ci, którzy rozczarowali się lekturą, przyznają, że Ira Levin miał doskonały pomysł. Oryginalny, trafny i niepokojący tak bardzo, że czasem aż zabawny. Chwytliwy – co potwierdzają dwie ekranizacje oraz obecność w kulturze masowej.
150 stron niewielkiego formatu przeczytałam bardzo szybko. Historia opisana jest niezwykle zwięźle. Autor unikał wątków pobocznych, a każde słowo wydaje się celowe, prowadzące do rozstrzygnięcia akcji. Tekst przypomina konstrukcją bardziej opowiadanie niż powieść. Niewątpliwie ma to swoje zalety. Levin niemal przez cały czas dotyka sedna problemu, mówi tylko tyle by sprawnie go zasygnalizować. Schematyczne, ledwie zarysowane postacie ułatwiają generalizację, podkreślają uniwersalność poruszanych kwestii. Nie posiadają silnie określonych osobowości, bo na ich miejscu mógłby znaleźć się każdy. Nie podają na talerzu jasnego wyjaśnienia własnego postępowania. Wymienione właściwości mogą być również uznane za wady dyskwalifikujące „Żony...”. Zastanawiam się czy gdyby autor bardziej dopracował swoją pracę, rozwinął wątki poboczne, dokładniej przedstawił postacie i dodał więcej szczegółów, książka stałaby się lepsza czy gorsza. Niewątpliwie byłaby inna.
„Dziś walka przybiera inny kształt; zamiast chcieć zamknąć mężczyznę za kratkami, kobieta usiłuje od niego uciekać, nie próbuje go już wciągać w strefę immanencji lecz sama chce objawić się w świetle transcendencji. Teraz nowy konflikt rodzi postawa mężczyzn: mężczyzna niechętnie pozwala jej odejść.” Tym cytatem z „Drugiej płci”, klasyki feminizmu Simone de Beauvoir rozpoczynają się „Żony ze Stepford”. I nie jest to zabieg, który Levin wykonał by uczynić swój tekst „wznioślejszym”, jak wyczytałam w jednej z internetowych recenzji. Czytając „Żony...” zadawałam sobie pytania dotyczące nie tylko roli kobiety i mężczyzny we współczesnym świecie, równouprawnienia czy sytuacji gospodyń domowych. Zastanawiałam nad wpływem kontekstu społecznego, kultury, w których przychodzi nam się obracać. Jak bardzo nowe środowisko może nas zmienić? Czy i jak długo jesteśmy w stanie opierać się naciskom z zewnątrz? Co dzieje się kiedy człowiek staje przed dylematem: przyjaciele czy wyznawane wartości? I przede wszystkim: czy gdybym miał/miała taką możliwość zdecydowałabym się poświęcić podmiotowość partnera/partnerki i „ulepszyć” go/ją tak, by spełniał wszystkie moje wymagania?
Jeśli macie ochotę na klasyczny horror, nie sięgajcie po „Żony ze Stepford”. Jeżeli zainteresowało was której z wymienionych przeze mnie pytań – polecam! Mam nadzieję, że podczas lektury odnajdziecie ich jeszcze więcej.
Wydawnictwo: Phantom Press International, 1992
ISBN: 838543268X, 9788385432685
Tłumaczenie: Anna G. Celińska
Liczba stron: 156
Utwór | Od |
| 1. Inne historie | gaba |
Utwór | Od |
| 1. W bezkresie niedoli | ladyfree |
| 2. było, jest i będzie | ametka |
| 3. O Tobie | ametka |
| 4. Świat wokół nas | karolp |
| 5. Kolekcjonerka (opko) | will |
| 6. alchemik | adolfszulc |
| 7. taka zmiana | adolfszulc |
| 8. T...r | kid_ |
| 9. przyjemność | izasmolarek |
| 10. impresja | izasmolarek |
Utwór | Od |
| 1. Sprzymierzeniec | blackrose |
| 2. Podaruję Ci | litwin |
| 3. test gif | amigo |
| 4. Primavera_AW | annapolis |
| 5. Melancholia_AW | annapolis |
| 6. +++ | soida |
| 7. *** | soida |
| 8. Góry | amigo |
| 9. Guitar | amigo |
| 10. ocean | amigo |
Recenzja | Od |
| 1. Zielona granica | irka |
| 2. Tajemnice Joan | wanilia |
| 3. Twój Vincent | redakcja |
| 4. "Syn Królowej Śniegu": Nietzscheańska tragedia w świecie baśni | blackrose |
| 5. Miasto 44 | annatus |
| 6. "Żywioł. Deepwater Horizon" | annatus |
| 7. O matko! Umrę... | lu |
| 8. Subtelność | lu |
| 9. Mustang | lu |
| 10. Pokój | martaoniszk |