Kurt Vonngut
Rzeźnia numer pięć, czyli krucjata dziecięca, czyli obowiązkowy taniec ze śmiercią

„- Myślę, że kulminacyjnym punktem książki będzie egzekucja starego, poczciwego Edgara Derby'ego – powiedziałem. - Cóż za ironia! Spalono całe miasto, zginęło tysiące ludzi, a tutaj ten amerykański piechociniec zostaje wśród zgliszcz aresztowany za kradzież czajnika. Odbywa się normalny sąd i stawiają go przed plutonem egzekucyjnym.”

Ten cytat z „Rzeźni numer pięć” dobrze oddaje klimat, w jakim utrzymana jest cała książka. Bo jak pisać o wojnie? Jak opowiadać o masowym zabijaniu? Patetycznie mówić o bohaterach oddających życie za ojczyznę? Z brutalnym naturalizmem przyglądać się okrucieństwom? Podawać suche liczby, beznamiętnie pisać o setkach tysięcy ofiar?

Kurt Vonnegut, jako jeniec wojenny, był światkiem bombardowania Drezna w 1945 r. Miasto legło w gruzach, zginęły dziesiątki tysięcy osób. Autor przyznaje, jak trudno było mu pisać o tym, co przeżył jako żołnierz. Z jednej strony miał wielką potrzebę opisania bombardowania Drezna, z drugiej, nie wiedział jak opowiedzieć o tak wielkiej tragedii. Po wielu latach powstała „Rzeźnia numer pięć”.

Książka jest niezwykła. Wstrząsająca, mimo że stosunkowo mało brutalna. Vonnegut z precyzją chirurga wybiera wojenne sceny i układa je w poruszający, pełen sprzeczności i absurdu obraz. Czytelnik ociera się o współczucie, przerażenie, a czasem gorzki śmiech. Czarny humor przeplata się z tragedią. Bohaterstwo zatraca się w ludzkiej małości. Całość tworzy jedyną w swoim rodzaju mozaikę.

Vonnegut snuje rozważania o ludzkiej kondycji. Zastanawia się nad przemijaniem, śmiercią i nadawaniem sensu własnemu życiu. Czy można uniknąć wojen? Kim jest żołnierz po zakończeniu walk? Zadaje trudne pytania o wolną wolę i los, rządzący nami wszystkimi. Po czym odważnie na nie odpowiada.

Główny bohater, Billy Pilgrim, jest przedstawiony w różnych momentach swojego życia. Z czasów wojennych przenosimy się w dzieciństwo, a później w starość. Możemy oglądać całość jakby w jednym momencie. Tworzy to zaskakujący i dość dziwaczny obraz. Zwłaszcza, że Vonnegut przenosi nas także do świata fantazji – na planetę Tralfamadoria, którą zamieszkują istoty widzące w czterech wymiarach. Dla nich, czas nie płynie. Mogą oglądać go jak statyczną górę, naraz ze wszystkich stron. Ludzie ulegają złudzeniu, że ich życie to linia od narodzin do śmierci. Ale, nie mogę przecież zdradzić Wam wszystkiego!

„Rzeźnia numer pięć” wywołała dużo kontrowersji. Była krytykowana, między innymi, za swój negatywny wydźwięk oraz przedstawienie wojny w nieodpowiednim świetle. Przez jakiś czas objęto ją w USA cenzurą oraz wycofano ze szkolnych i akademickich bibliotek. Zwiększyła świadomość na temat bombardowania Drezna.

Na motywach książki w 1972 roku powstał film w reżyserii Georga Roya Hilla.

„Rzeźnia numer pięć” to powieść zdecydowanie godna polecenia. Szokująco lekka, ujmująco prawdziwa, przyjemnie okrutna. Łącząca przeciwieństwa, które przecież tak często występują obok siebie. Absurdalnie szczera. A przede wszystkim ludzka.

Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy

Rok wydania: 1990

Miejsce wydania: Warszawa

Tłumaczenie: Lęch Jęczmyk 

średnia ocena:
oceń utwór:
Dodaj artykuł do:
(dodano 07.02.2012 autor: szy)
Dział literatura
Tagi: Rzeźnia numer pięć, czyli krucjata dziecięca, czyli obowiązkowy taniec ze śmiercią Kurt Vonngut,
KOMENTARZE:
Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Logowanie
Po zalogowaniu będziesz mieć możliwośc dodawania swojej twórczości, newsów, recenzji, ogłoszeń, brać udział w konkursach, głosować, zbierać punkty... Zapraszamy!
REKLAMA
UTWORY OSTATNIO DODANE
RECENZJE OSTATNIO DODANE
OGŁOSZENIA OSTATNIO DODANE
REKOMENDOWANE PREMIERY
1
Konrad Imiela
2
Robert Traczyk
3
Weronika Zajkowska
4
Norbert Bajan
5
Jacek Mikołajczyk
6
Natalia Korczakowska
7
Ewa Platt
8
Krzysztof Garbaczewski
9
Krzysztof Pastor
10
Richard Chappell
REKLAMA
ZALINKUJ NAS
Wszelkie prawa zastrzeżone ©, irka.com.pl
grafika: irka.com.pl serwis wykonany przez Jassmedia