Tomasz Hildebrandt nazywany Nergalem polskiej literatury (chociaż to komplement raczej dla tego drugiego), pomimo skromnego, jak na razie dorobku, wzbudził już sporo kontrowersji. Jego literatura, tak jak on sam, jest bezkompromisowa – Hildebrandt ma gdzieś blichtr życia salonowego, nie interesuje go sława ani sprzedajność dla pieniędzy. Taka sama jest jego literatura – dobitnie piętnuje stereotypy, ludzką obłudę i zakłamanie. Swoją najnowszą powieścią, ,,Druga Polska”, ponownie podejmuje wątek emigracji – nie tylko w sensie dosłownym – ale również, jako ucieczkę przed hipokryzją otaczającej rzeczywistości, narzuconych i utartych z góry ram, zbyt ciasnych i ograniczonych.
W powieści podjętych jest wiele historii, na pozór zupełnie różnych, które splotą się w momencie przełomowym dla życia głównych bohaterów – kiedy po raz kolejny przegrają walkę z własnym losem, ze społeczeństwem i władzą stojącą na straży ,,porządku”.
Hildebrandt każdy problem rozpatruje nie tylko pod kątem personalnym danej jednostki - źródło problemu widzi w społeczeństwie sprytnie sterowanym przez władzę, wspartą każącą ręką kościoła i zmanipulowanymi mediami. Wolnomyślący człowiek nie może takiej walki wygrać, skazany jest na porażkę i niezrozumienie ze strony mas. Przytłaczający ciężar braku akceptacji zmusza bohaterów do ostateczności – ucieczki, walki, bądź upokarzającego przyzwolenia.
Główną postacią w powieści jest Władek – nieodpowiedzialny tchórz, uciekający przed rolą głowy rodziny i tyranią znienawidzonej żony. Władek dopiero po zamieszkaniu w górach może stanowić sam o sobie, a tłumioną przez lata agresję odreagowuje na słabszych od siebie. Jak pokazuje Hildebrandt, droga od ofiary do kata jest zaskakująco krótka. Władek ucieka przed ludźmi, obwinia ich za swoje niepowodzenia, a jednocześnie nie potrafi poradzić sobie bez pewnego rodzaju więzi czy relacji z nimi.
,,Druga Polska” to nie tylko opowieść o degenerującej roli społeczeństwa na życie jednostki. Jest to również opowieść o relacji człowieka z szeroko pojętą przyrodą.
Hildebrandt udowadnia nam, że nasza seksualność ściśle powiązana jest z biologizmem. Zoofilskie skłonności Władka są przedstawione w książce może zbyt dobitnie i mogą wywołać niesmak czy zgorszenie. Granica międzygatunkowa zostaje zatarta, jednak zwierzęta i tak okazują się mądrzejsze od ludzi. Człowiek czerpie z przyrody tyle, ile chce, nie dając tak naprawdę nic w zamian. Jedyne, co ma do zaoferowania to bestialskie okrucieństwo charakterystyczne tylko dla gatunku ludzkiego. Najbardziej wstrząsający moment w powieści to wspomnienie Władka o zbiorowym linczu na bezpańskim psie. Hildebrandt po mistrzowsku operuje słowem, prowadzi pewnego rodzaju grę, w którą czytelnik daje się wciągnąć i która oddziałuje na niego na dwóch płaszczyznach: przeszłej i teraźniejszej. To jest najmocniejszy punkt tej powieści - narracja na najwyższym poziomie, plastyczne i realistyczne obrazy, ukazanie okrucieństwa wobec ofiar w sposób dobitny, lecz niepopadający w patos.
Historie przedstawione w książce są przesiąknięte pesymizmem i rezygnacją. Hildebrandt z uporem maniaka piętnuje wszelkie ludzkie wady wyolbrzymiając je do granic absurdu: głupotę, rozwiązłość, tchórzostwo, okrucieństwo. Wytyka wszystko to, z czego zdajemy sobie sprawę jednak nie chcemy się do tego przyznać. Sięga głęboko w naszą świadomość zawstydzając nas i uświadamiając nam naszą małość. Ten brutalny obraz, pozbawiony złudzeń i nadziei na lepszą przyszłość może wręcz odpychać czy zniechęcać. Tak się jednak nie dzieje. Dlaczego? Bo Tomasz Hildebrandt ma tę niezwykle rzadką umiejętność pisania o rzeczach trudnych i niewygodnych w sposób lotny i błyskotliwy. Nie spotkałam się jeszcze z książką tak skrajnie przesiąkniętą pesymizmem, a jednocześnie tak gładką w odbiorze. Ani przez chwilę nie męczyłam się czytając tę, bądź co bądź, dość długą, bo 400-stronicową, powieść. To jest duży atut pisarstwa Hildebrandta –dzięki stylowi pisarza czytelnikowi łatwo przychodzi przełknięcie gorzkiej piguły serwowanej w książce.
Podoba mi się również kompozycja powieści – krótkie rozdziały naprzemiennie opowiadające historie głównych bohaterów, na pozór różnych, bez punktów stycznych, które pod koniec książki spotykają się w punkcie kulminacyjnym.
Jeżeli chodzi o słabsze aspekty powieści, należy do nich typ prowadzenia narracji. Występuje tu narrator trzecio osobowy, czyli wszechwiedzący, jednak narracja prowadzona jest tylko z punktu widzenia głównego bohatera. Mamy przez to mylący obraz danej sytuacji. Przez tę niejasność większość mniej doświadczonych czytelników może odebrać powieść, jako manifest szowinizmu, zoofilii, homoseksualizmu i innych. Również doprowadzone do absurdu ludzkie wady i zachowania mogą być dla niektórych zbyt nachalne i stereotypowe.
,,Druga Polska” jest typowo mocną, męską prozą. Na wskroś współczesną i nieprzewidywalnie dobrą w odbiorze. Punkt widzenia w powieści nie jest może w stu procentach moim postrzeganiem świata jednak z zainteresowaniem śledziłam świat widziany oczyma autora. Nie jest to tylko bajdurzenie do kotleta zgorzkniałego faceta po trzydziestce. To jest punkt widzenia inteligentnego gościa z klasą, niezwykle oczytanego i posiadającego dużą wiedzę. Polecam tę pozycję zwłaszcza tym, którzy nie lubią nachalnie wciskanej papki o wtórnych tematach, a chcą przeczytać coś innego, świeżego, o lekkim zabarwieniu skandalu i undergroundu.
Utwór | Od |
| 1. Inne historie | gaba |
Utwór | Od |
| 1. W bezkresie niedoli | ladyfree |
| 2. było, jest i będzie | ametka |
| 3. O Tobie | ametka |
| 4. Świat wokół nas | karolp |
| 5. Kolekcjonerka (opko) | will |
| 6. alchemik | adolfszulc |
| 7. taka zmiana | adolfszulc |
| 8. T...r | kid_ |
| 9. przyjemność | izasmolarek |
| 10. impresja | izasmolarek |
Utwór | Od |
| 1. Sprzymierzeniec | blackrose |
| 2. Podaruję Ci | litwin |
| 3. test gif | amigo |
| 4. Primavera_AW | annapolis |
| 5. Melancholia_AW | annapolis |
| 6. +++ | soida |
| 7. *** | soida |
| 8. Góry | amigo |
| 9. Guitar | amigo |
| 10. ocean | amigo |
Recenzja | Od |
| 1. Zielona granica | irka |
| 2. Tajemnice Joan | wanilia |
| 3. Twój Vincent | redakcja |
| 4. "Syn Królowej Śniegu": Nietzscheańska tragedia w świecie baśni | blackrose |
| 5. Miasto 44 | annatus |
| 6. "Żywioł. Deepwater Horizon" | annatus |
| 7. O matko! Umrę... | lu |
| 8. Subtelność | lu |
| 9. Mustang | lu |
| 10. Pokój | martaoniszk |