Arto Paasilinna
Wyjący młynarz

Literatura skandynawska nieodmiennie zachwyca mnie charakterystycznym klimatem będącym wytworem pełnego surowości i prostoty, niewymuszonego dramatyzmu oraz głęboko nostalgicznego, refleksyjnego stylu, który w sposób zupełnie niespodziewany chwyta za serce i zaskakuje potęgą efektu, jaki wywołuje w czytelniku za pomocą zdumiewająco oszczędnych, a zarazem niepokojąco sugestywnych środków wyrazu.

Sięgając po "Wyjącego młynarza" Arto Paasilinny byłam przygotowana na kolejną porcję niezwykłych doznań, jaką każdorazowo gwarantuje mi obcowanie z literaturą naszych północnych sąsiadów; nie spodziewałam się jednak tak przejmującej opowieści, która jakby mimochodem wywołała we mnie istną burzę emocji operując powściągliwymi środkami wyrazu. Taki efekt nosi wszelkie znamiona artyzmu i utwierdza mnie w przekonaniu o mistrzowskim opanowaniu warsztatu przez autora.

Do wsi Suuskoski przybywa tuż po wojnie niejaki Gunnar Huttunen i osiedla się w starym młynie nad brzegiem rzeki Kemijoki. Jako obcy pozostaje nieco na uboczu wiejskiej społeczności; choć jego praca polegająca na wytwarzaniu drewnianych gontów i mieleniu mąki przynosi mieszkańcom pożytek, on sam budzi w sąsiadach nieufność i niepokój swoim dziwacznym zachowaniem. Gunnar jest bowiem obdarzony dość specyficznym poczuciem humoru, szokuje otoczenie nieprzewidywalnymi reakcjami i osobliwymi zwyczajami, cierpi na częste zmiany nastrojów: depresję sygnalizuje głośnym wyciem, zaś w lepszych chwilach - ku uciesze dzieci - bardzo udatnie naśladuje różne zwierzęta i opowiada ciekawe historie.
Zwyczaje młynarza nie budzą powszechnego zrozumienia i akceptacji we wsi; jako że nie mieszczą się w utartych kanonach zachowań mieszkańców, przyczepiają mu oni etykietkę wariata, zaczynają go unikać, demonizować i wyolbrzymiać jego "wady". Uważając, że stanowi zagrożenie dla ich bezpieczeństwa, postanawiają umieścić w szpitalu psychiatrycznym w Oulu.
Jedynymi osobami, które traktują go z sympatią i zrozumieniem są wiejski policjant Portimo, który nie bacząc na możliwość utraty stanowiska pomaga młynarzowi oraz instruktorka uprawy warzyw - Sanelma, z którą połączy Gunnara piękne, płomienne uczucie.
Nie są oni jednak w stanie ochronić Huttunena przed okrutną interwencją społeczności i umieszczeniem go w szpitalu psychiatrycznym. Pobyt tam uświadamia młynarzowi, że właściwie z jego umysłem wszystko jest we względnym porządku, zaś pozostanie w tym miejscu z pewnością doprowadzi go do utraty zmysłów. Podejmuje decyzję o ucieczce; po powrocie do młyna przekonuje się, że dom został splądrowany i zajęty przez władze, konto bankowe zablokowane, a on sam musi się ukrywać w obawie przed polującymi na niego mieszkańcami wsi...

W jaki sposób potoczą się dalsze losy młynarza, którego jedyną winą było to, że nie chciał i nie potrafił nagiąć się do sztywnego pancerza norm panujących na wsi?

"Wyjący młynarz" to poruszający protest przeciwko ludzkiej nietolerancji, głupocie wynikającej z zaściankowej, ograniczonej umysłowości i przekonania o własnej supremacji. To przejmująca opowieść o krzywdzie, której przyczyną są brak akceptacji i zrozumienia dla jakichkolwiek przejawów odmienności oraz uleganie stereotypom. W bardzo wzruszający sposób ukazuje dramat i samotność człowieka próbującego zachować własną osobowość, mającego odwagę być sobą w obliczu ludzkiej niechęci i nietolerancji oraz efekty społecznego ostracyzmu, jaki nieuchronnie spotyka każdego, kto nie dostosowuje się do obowiązujących norm.

Książka Arto Paasilinny stawia pytanie o granice między obiegowymi pojęciami szaleństwa i normalności - a także o ich sens. Dlaczego każdy przejaw inności - nawet, jeśli jest to nieszkodliwe dziwactwo - wywołuje odruchowy strach, niechęć i agresję tzw. normalnej części społeczeństwa, która uzurpuje sobie prawo do jej zlikwidowania?
Piętnuje również bezwzględne niszczenie indywidualizmu poprzez utarte, dogmatyczne, usankcjonowane społecznie schematy zachowań podkreślając bezbronność jednostki wobec tych poczynań.

"Wyjący młynarz" to lektura ze wszech miar wyjątkowa i godna polecenia. Zachwyca głębią przesłania, wyrazistością i dramatyzmem postaci, oszczędną, surową narracją, a zarazem bogactwem i autentyzmem uczuć; przede wszystkim zaś niepowtarzalnym klimatem, która przenika i zwieńcza całe dzieło sprawiając, że postać młynarza i jego tragiczne losy jeszcze długi czas zajmują nasze myśli, nastrajają refleksyjnie i zabarwiają nasze emocje nutką melancholii tak charakterystycznej dla skandynawskiej prozy.

Wyjący młynarz, Arto Paasilinna
Tytuł oryginału: Ulvova myllari
Wydawnictwo: Punkt , Listopad 2003
ISBN: 83-916458-1-9
Liczba stron: 205
Wymiary: 130 x 200 mm

średnia ocena:
oceń utwór:
Dodaj artykuł do:
(dodano 07.05.2012 autor: isadora)
Dział literatura
Tagi: powieść obyczajowa
KOMENTARZE:
Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Logowanie
Po zalogowaniu będziesz mieć możliwośc dodawania swojej twórczości, newsów, recenzji, ogłoszeń, brać udział w konkursach, głosować, zbierać punkty... Zapraszamy!
REKLAMA
UTWORY OSTATNIO DODANE
RECENZJE OSTATNIO DODANE
OGŁOSZENIA OSTATNIO DODANE
REKOMENDOWANE PREMIERY
1
Konrad Imiela
2
Robert Traczyk
3
Weronika Zajkowska
4
Norbert Bajan
5
Jacek Mikołajczyk
6
Natalia Korczakowska
7
Ewa Platt
8
Krzysztof Garbaczewski
9
Krzysztof Pastor
10
Richard Chappell
REKLAMA
ZALINKUJ NAS
Wszelkie prawa zastrzeżone ©, irka.com.pl
grafika: irka.com.pl serwis wykonany przez Jassmedia