Filip Onichimowski
Człowiek z Palermo

Podczas lektury "Człowieka z Palermo" miotały mną zdecydowanie ambiwalentne uczucia: pełna napięcia groza mieszała się z niepowstrzymaną, choć gorzką wesołością, fascynacja ze wstrętem, niedowierzanie z przerażeniem; już dawno nie zdarzyło się, żeby jedna książka obudziła we mnie tyle różnorodnych emocji.
Ta powieść jest jak mroczna strona ludzkiej duszy - fascynująca i odpychająca zarazem; nie może być inaczej, skoro opowiada o dwóch aspektach natury koncentrując się właśnie na tym bardziej intrygującym i kontrowersyjnym.

Paweł Karlicki powraca do rodzinnego Olsztyna po trzyletniej nieobecności. Czas ten spędził w sycylijskim Palermo pracując razem z przyjacielem dla niejakiego Stacha Runca jako robotnik budowlany. Sęk w tym, że Runc okazuje się być żołnierzem w szeregach wszechwładnej mafii. Nabierając zaufania do młodych pracowników, stopniowo zapoznaje ich ze strukturą, hierarchią, sposobami działania oraz swoistym kodeksem honorowym mafii, który opiera się na dwóch zasadniczych kwestiach. Jest to omerta, czyli zmowa milczenia oraz vendetta oznaczająca krwawą zemstę.
Paweł i Marek coraz bardziej wsiąkają w przestępczy półświatek i gangsterskie zależności, niepostrzeżenie i nieodwracalnie.
Po powrocie do domu Paweł zostaje napadnięty i obrabowany przez miejscowych bandytów; kiedy pod własnym blokiem powtórnie zaczepia go inna banda, zdesperowanemu mężczyźnie przychodzi do głowy szalony pomysł - zaczyna odgrywać zblazowanego gangstera, członka sycylijskiej mafii, który został oddelegowany do Olsztyna w wiadomym celu. Wykazując się również niebywałą zręcznością w posługiwaniu się włoskim stiletto, niemal natychmiast zyskuje sobie posłuch, szacunek i poważanie wśród bandy napakowanych zakapiorów. Pomysł, który z początku miał służyć jedynie doraźnemu uniknięciu kłopotów, zaczyna z biegiem czasu żyć własnym życiem, wymykać się spod kontroli. Mistyfikacja, którą stworzył Paweł, wizerunek włoskiego mafiosa, który starannie sobie wypracował, ku jego zdumieniu został bezkrytycznie przyjęty - jakby był odpowiedzią na niewyartykułowane tęsknoty i pragnienia miejscowego elementu.
Paweł postanawia kontynuować tę maskaradę wychodząc naprzeciw oczekiwaniom swoich dresiarzy; odkrywa, że banda wiernych, lojalnych i niebezpiecznych chłopaków nie tylko mile łechce jego próżność, zaspokaja w jakimś stopniu nowo odkryte pragnienie władzy, ale także okazuje się niezwykle przydatne w bardziej przyziemnych kwestiach.
Wzorując się na opowieściach Runca dotyczących funkcjonowania mafii na Sycylii, postanawia przeszczepić jej zasady na rodzimy grunt. Korzystając ze swej inteligencji, pomysłowości, rad starego Runca oraz garści chwytów psychologicznych, oferując grupie odrzuconych poczucie przynależności - stwarza podwaliny grupy przestępczej. Brzmi niewiarygodnie? Ale tak właśnie się dzieje.
Początkowo działalność gangsterska wygląda dość niewinnie; dzięki pomocy nowo zwerbowanych ludzi, Paweł odzyskuje zrabowane pieniądze, które posłużą mu do budowania imperium. Don Paolo powoli, acz konsekwentnie, brawurowo, ale cichaczem zdobywa sobie respekt i wpływy w całym mieście. Jest kochany i szanowany niczym prawdziwy sycylijski don.
Niepostrzeżenie staje się cierniem w oku miejscowego gangstera, niejakiego Kostucha. Atmosfera się zagęszcza, konfrontacja wydaje się nieunikniona.
Czy Paweł poradzi sobie z konkurencyjnym gangiem - i w jaki sposób wybrnie z tarapatów? Jeśli uda mu się odnieść zwycięstwo, to jakim kosztem?
Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w tej fascynującej książce.

Choć fabuła traktuje o mafii i gangsterach, jej treść zawiera znacznie więcej niż informacje na temat jej struktur i funkcjonowania. To wszystko stanowi zaledwie tło dla przemyśleń na temat ludzkiej natury, a zwłaszcza tego jej aspektu, który zarazem nas intryguje i odrzuca - głęboko skrywanej mrocznej strony osobowości, która mieści w sobie wszystko to, co w nas podłe, niskie, okrutne, wstydliwe i brudne. Ta druga połowa, którą tak umiejętnie uchwycił, wnikliwie zaobserwował i tak trafnie, po mistrzowsku zanalizował autor docierając do jej najmroczniejszych zakamarków i bezlitośnie obnażając całą jej istotę, jest nierozerwalną, integralną częścią nas samych. Może pozostawać uśpiona w podświadomości, ale istnieje czekając na odpowiedni impuls i moment; może ujawnić się pod wpływem ludzi, których spotykamy czy określonych okoliczności - zawsze znajdzie podatny grunt, na którym może wykiełkować, jeśli jej na to pozwolimy.
To, co autor nazywa skazą często wywiera decydujący wpływ na nas, nasze otoczenie, determinuje nasze wybory, poczynania. Ale to od nas zależy, czy i w jakim stopniu jej ulegniemy. W przypadku głównego bohatera przemiana zachodzi powoli, niepostrzeżenie i wiąże się z przekraczaniem kolejnych granic moralnych i etycznych, na których opierał się jego dotychczasowy porządek świata. Każde jego następne posunięcie budzi w nim jednocześnie grozę, jak i fascynację oraz nieugaszone pragnienie przekraczania kolejnych barier. Poczucie władzy i wszechmocy jest jak narkotyk, bez którego nie potrafi się obejść i którego potrzebuje w coraz większych dawkach.

Powieść ukazuje drogę upadku człowieka, który gdy raz przekroczył pewną granicę, nie potrafi wejść z powrotem na właściwe tory. I choć początek tej drogi był dosyć przypadkowy, działania, które stanowiły jej konsekwencje, były już jak najbardziej świadome i wyrachowane.
Autor uświadamia czytelnikowi, że choć to, co spotkało Pawła ze względu na swoją spektakularność nie zdarza się co dzień, może spotkać dosłownie każdego - w nieco mniejszej skali, ale porównywalnej, jeśli chodzi o spustoszenie moralne. Taka jest bowiem natura człowieka - stale dokonujemy wyborów, które decydują o naszym życiu; każdy jest kowalem swego losu i nie wolno nam o tym zapominać.

"Człowiek z Palermo" to książka, która robi ogromne wrażenie na czytelniku. Począwszy od soczystego, chwilami wulgarnego języka (doskonale jednak komponującego się z fabułą), którego dosadność i naturalizm to szokuje, to wywołuje salwy śmiechu, poprzez niebanalną fabułę, która mocno i pewnie jest osadzona w realiach współczesnego Olsztyna i prezentuje zadziwiająco realistyczny i ironiczny obraz naszego społeczeństwa, wartką i trzymającą w napięciu, niezwykle dynamiczną akcję, po pełnokrwiste postaci bohaterów - tragikomiczne, do bólu prawdziwe i namacalnie realistyczne, nadające powieści niepodrabialny, wyjątkowy charakter - wszystko to tworzy rewelacyjny melanż doskonale współgrający z głębią przesłania.

Zapraszam wszystkich do tej niewiarygodnie bogatej we wrażenia i emocje lektury. Jestem pewna, że zadowoli nie tylko najwybredniejszego entuzjastę kryminalnych intryg i gangsterskich porachunków, ale także czytelnika, który poszukuje odpowiedzi na odwieczne dylematy i pytania dotyczące kondycji ludzkiej natury - tego, co ją determinuje, motywuje, stanowi jej istotę.
Zachęcam Was do sięgnięcia po tę lekturę - przekonacie się, że naprawdę warto!

średnia ocena:
oceń utwór:
Dodaj artykuł do:
(dodano 29.05.2012 autor: isadora)
Dział literatura
Tagi: sensacja, kryminał, Człowiek z Palermo, recenzja
KOMENTARZE:
Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Logowanie
Po zalogowaniu będziesz mieć możliwośc dodawania swojej twórczości, newsów, recenzji, ogłoszeń, brać udział w konkursach, głosować, zbierać punkty... Zapraszamy!
REKLAMA
UTWORY OSTATNIO DODANE
RECENZJE OSTATNIO DODANE
OGŁOSZENIA OSTATNIO DODANE
REKOMENDOWANE PREMIERY
1
Konrad Imiela
2
Robert Traczyk
3
Weronika Zajkowska
4
Norbert Bajan
5
Jacek Mikołajczyk
6
Natalia Korczakowska
7
Ewa Platt
8
Krzysztof Garbaczewski
9
Krzysztof Pastor
10
Richard Chappell
REKLAMA
ZALINKUJ NAS
Wszelkie prawa zastrzeżone ©, irka.com.pl
grafika: irka.com.pl serwis wykonany przez Jassmedia