"Studnia bez dnia" to moje pierwsze spotkanie z twórczością autorki. Zachęciły mnie do niego entuzjastyczne opinie czytelników oraz - w nie mniejszym stopniu - intrygujący opis z okładki. Jako że jestem wielką miłośniczką wszelkich historycznych zagadek i dawnych sekretów uznałam, że fabuła oscylująca wokół tajemniczego znaleziska w średniowiecznej studni i świata toruńskich legend zdecydowanie jest godna uwagi. Nastawiałam się na intrygującą, pełną zagadek, trzymającą w napięciu historię, a tymczasem zostałam uraczona... ale o tym za chwilę.
Pewnego dnia uporządkowany i stabilny świat Marceliny wali się w gruzy. Za sprawą przypadkowo naciśniętego klawisza szybkiego wybierania kobieta staje się mimowolnym i niemym świadkiem miłosnych uniesień własnego męża i jego kochanki, ich wspólnych planów na przyszłość nie pozostawiających Marcelinie żadnych złudzeń co do ich związku, a chwilę później - tragicznego w skutkach wypadku samochodowego z udziałem męża wracającego do domu. Siedząc przy łóżku umierającego mężczyzny na OIOM - ie, oszukana i zdradzona Marcelina zmaga się z własnymi uczuciami; rozgoryczenie i zazdrość, pomimo dramatycznych okoliczności, nadal dominują nad rozpaczą i poczuciem straty. Poznaje również kochankę męża, Natalię Annę, którą - co prawda z mieszanymi uczuciami, ale jednak - dopuszcza do wspólnego przeżywania żałoby, a nawet próbuje się z nią zaprzyjaźnić.
Pogarszająca się sytuacja finansowa prowokuje Marcelinę do dokonania znaczących zmian w swoim życiu. Przeprowadzka do mniejszego mieszkania, ale za to położonego w okolicach toruńskiej starówki pomaga uporać się ze wspomnieniami o mężu, podobnie jak nowa praca na stoisku z pamiątkami należącym do toruńskiego rzeźbiarza, Tadeusza Zawiejskiego. Kobieta często pomaga swemu pracodawcy w pracowni rzeźbiarskiej, zaś dodatkowe pieniądze, jakie otrzymuje od zaprzyjaźnionego antykwariusza Wojtka w zamian za renowację staroci pozwalają jej ze spokojem patrzeć w przyszłość.
Marcelina zaprzyjaźnia się ze swoją sąsiadką, a zarazem toruńską przewodniczką, Anną - starszą, doświadczoną przez życie kobietą, niemniej jednak żywiołową i pełną energii, której mogłaby jej pozazdrościć niejedna nastolatka. To dzięki niej Marcelina poznaje legendę o XVII - wiecznym miejscowym kupcu Martinusie Teschnerze, który ponoć obdarowywał swoje kochanki drogocennymi pierścieniami. Wyjątkowo cenny był jeden z nich, ozdobiony ogromnym rubinem wydobytym z Gór Izerskich, ale jego istnienie, podobnie jak pozostałych precjozów, nie zostało dotąd potwierdzone w żaden sposób. Legenda zaczyna ożywać na oczach Marceliny za sprawą tajemniczego znaleziska, na które nieoczekiwanie trafia w średniowiecznej studni mieszczącej się w pracowni rzeźbiarskiej Zawiejskiego. I choć wkrótce w otoczeniu kobiety zaczynają dziać się dziwne, niewytłumaczalne, ale i groźne rzeczy, zafascynowana Marcelina postanawia rozwiązać zagadkę narosłą wokół toruńskiej legendy o rubinowym pierścieniu...
"Studnia bez dnia" to powieść obyczajowa z wątkiem historycznym i kryminalnym, do której napisania zainspirowała autorkę... wizyta w Toruniu. Zaowocowała ona spotkaniem z koleżanką ze szkolnej ławki oraz rzeźbiarzem Tadeuszem Porębskim, zaś ich wspólne rozmowy oraz urokliwa atmosfera toruńskiej starówki natchnęły panią Katarzynę do stworzenia powieści, której fabuła łączy w sobie prawdę i fikcję wymieszane niczym w kotle czarownicy - "Studnię bez dnia". Interesujące jest to, że opisane przez autorkę miejsca i rzeczy faktycznie istnieją - jak choćby pracowania rzeźbiarska z ukrytą średniowieczną studnią, gmerek kupca Teschnera czy modrzewiowa belka z XVII wieku - oraz że niektórzy z książkowych bohaterów mają swoje pierwowzory w rzeczywistości, co przydaje powieści realizmu i pozwala poznać miasto, jego historię i opowieści z zupełnie innej perspektywy. Ciekawym pomysłem są czarno - białe fotografie wykonane przez autorkę i jej koleżankę, które bezpośrednio nawiązują do fabuły powieści i są jej oryginalnym uzupełnieniem.
Możliwość poznania wybranych aspektów historii i niesamowitego klimatu Torunia stanowią główny atut książki, dlatego ogromnie żałuję, że ten jakże intrygujący wątek został zdominowany przez całkiem przeciętny i do bólu banalny wątek obyczajowy. Fabuła oscylująca wokół perypetii i refleksji zdradzanej żony, która w dziwacznych okolicznościach dowiaduje się o romansie męża i próbuje od nowa ułożyć sobie życie bez niego, jest nie tylko nużąco przewidywalna, ale także straszliwie wyświechtana. Zupełnie nieprawdopodobna wydaje mi się dziwaczna więź, jaka nawiązuje się między Marceliną a kochanką jej męża; rozumiem, że tragedie zbliżają ludzi, niemniej jednak dla mnie jest to motyw kompletnie niezrozumiały i mało wiarygodny. Zadziwiająca jest również naiwność i niedomyślność bohaterki, dla której tajemnicą pozostaje powód przygnębienia przyjaciółki po śmierci ulicznego grajka czy też nagłego zainteresowania jej osobąWojtka - dla czytelnika od początku jasny jak słońce. Tego typu rozwlekanie fabuły i sztuczne potęgowanie napięcia kompletnie do mnie nie przemawia, a wręcz irytuje. Także bohaterowie pozostawiają wiele do życzenia: na czele z główną bohaterką są nieciekawi, mdli, niedopracowani charakterologicznie, w związku z czym trudno zaangażować się emocjonalnie w ich perypetie, wczuć w ich przeżycia, kibicować ich poczynaniom. Nie zrobiły na mnie wrażenia emocje ani rozterki Marceliny, nie potrafiłam jej współczuć ani poczuć do niej sympatii, była mi całkowicie obojętna, a nie powinno tak być.
Co więcej, zupełnie nie przypadł mi do gustu styl pisarski Katarzyny Enerlich, nie przekonały słowa wkładane w usta bohaterów. Sentymentalne perełki w stylu "niedomknięta walizka uczuć", mało romantyczne odkrycia głoszące, że "penis jest semaforem męskiego krwiobiegu" czy sentencjonalne "czułość jest patyną miłości", wplatane raz po raz w fabułę brzmią pretensjonalnie, odbierają naturalność dialogom i najzwyczajniej w świecie irytują! Nie potrafię się zachwycać banalnością tym podobnych zwrotów, pseudointelektualnych refleksji czy też mającymi uchodzić za odkrywcze refleksjami na temat ludzkiej natury. W moich uszach ten uduchowiono - moralizatorski ton brzmi jak dysonans, nie potrafię potraktować tego inaczej.
Choć wątek obyczajowy jest dla mnie zbyt oklepany, a przez to niestrawny, ogromnie spodobał mi się motyw Torunia przewijający się przez fabułę w różnych odsłonach. Magiczny klimat miasta, przemawiające do wyobraźni dawne legendy, delikatnie zaznaczony wątek nadprzyrodzony przydający fabule tajemniczości czy liczne nawiązania do historii i tradycji regionu (głównie do wierzeń i sytuacji mieszkańców Mazur po II wojnie światowej) zdecydowanie stanowią najciekawszy element powieści. Niestety, fakt, że został on zdominowany przez niewyszukany i zupełnie przeciętny wątek obyczajowy, czyni ze "Studni bez dnia" typowe wakacyjne czytadło i niewiele ponad to.
Niemniej jednak książka Katarzyny Enerlich to opowieść o trudnej sztuce wybaczania, godzenia się z losem, radzenia sobie z żałobą, zdradą, samotnością i całym mnóstwem negatywnych emocji, jakie przynosi nam życie; o przyjaźni nie zważającej na różnicę wieku, tolerancji, która pozwala nam spojrzeć na rzeczywistość z innej perspektywy, poszukiwaniu spełnienia i swojego miejsca w świecie, a także o magii, która w najmniej oczekiwanym momencie wkracza w nasze życie, by je diametralnie odmienić. Odmienić lub odczarować.
Utwór | Od |
| 1. Inne historie | gaba |
Utwór | Od |
| 1. W bezkresie niedoli | ladyfree |
| 2. było, jest i będzie | ametka |
| 3. O Tobie | ametka |
| 4. Świat wokół nas | karolp |
| 5. Kolekcjonerka (opko) | will |
| 6. alchemik | adolfszulc |
| 7. taka zmiana | adolfszulc |
| 8. T...r | kid_ |
| 9. przyjemność | izasmolarek |
| 10. impresja | izasmolarek |
Utwór | Od |
| 1. Sprzymierzeniec | blackrose |
| 2. Podaruję Ci | litwin |
| 3. test gif | amigo |
| 4. Primavera_AW | annapolis |
| 5. Melancholia_AW | annapolis |
| 6. +++ | soida |
| 7. *** | soida |
| 8. Góry | amigo |
| 9. Guitar | amigo |
| 10. ocean | amigo |
Recenzja | Od |
| 1. Zielona granica | irka |
| 2. Tajemnice Joan | wanilia |
| 3. Twój Vincent | redakcja |
| 4. "Syn Królowej Śniegu": Nietzscheańska tragedia w świecie baśni | blackrose |
| 5. Miasto 44 | annatus |
| 6. "Żywioł. Deepwater Horizon" | annatus |
| 7. O matko! Umrę... | lu |
| 8. Subtelność | lu |
| 9. Mustang | lu |
| 10. Pokój | martaoniszk |