John le Carre
Szpieg

„Szpieg” Johna le Carre to powieść wznowiona w 2011 rok przez wydawnictwo Świat Książki w tłumaczeniu Jana Rybickiego. Okazją do większego zainteresowania twórczością słabo znanego w Polsce le Carre był znakomity film Tomasa Alfredsona stanowiący ekranizację „Szpiega”.

Co jest niezwykłego w tej powieści, że przez wielu krytyków uznawana jest za jeden z najdoskonalszych przykładów realizacji konwencji thrillera?

Przede wszystkim – jak sądzę – doskonała pisarska dyscyplina, fenomenalna znajomość technik wywiadowczych, strategii działania, jak również wpisanie w walkę wywiadów realizmu psychologicznego najwyższej próby. Autor opiera historię na prawdzie, że zwycięstwa zależą od siły woli, charakteru, umiejętności i talentów, a porażki wynikają z ludzkich słabości, zawiści, lęków. Dużo u postaci le Carre obaw przed zmarnowaniem życiowego trudu na fałszywe cele, nieszczerego koleżeństwa. Jest tu też przenikliwa obserwacja postępującej degeneracji struktur, które niegdyś znakomicie działały i pokazanie demoralizacji tych, którzy osiągnęli sukces.

Le Carre tworzy całą gamę różnych, ale wyrazistych i bogatych wewnętrznie, postaci, w tym kobiet, gejów, a nawet dzieci… nade wszystko: niedojrzałych agentów, niepanujących do końca nad sobą furiatów, wyrafinowanych intelektualistów, karierowiczów, szczerych patriotów, najlepszych, najzdolniejszych absolwentów doskonałych uczelni, zawiedzionych starzejących się idealistów. Zmagania pracowników tajnych służb przedstawione są na szerszym tle zimnej wojny, choć część bohaterów swoją działalność w terenie rozpoczynała jeszcze w okresie II wojny światowej.

Główny bohater, George Smiley to trochę antyBond, nie najlepiej ubrany, w nieco więcej niż średnim wieku, zdradzany przez żonę, momentami nieco zagubiony. Okazuje się jednak, że w pewnym momencie to niezastąpiony analityk i obserwator, a także znawca ludzki natur. Jego śledztwo ułatwia i jednocześnie komplikuje fakt, że dotyczy współpracowników, także przyjaciół, wśród których musi zdobyć nieoficjalnie cenne informacje i spośród których musi wytypować pracującego od lat dla wroga niesłychanie niebezpiecznego – zdrajcę.

Narracja momentami znakomicie odzwierciedla proces nakładania się wspomnień bohaterów na bieżące wydarzenia, studiowanie akt z sięganiem daleko do zapamiętanych szczegółów, kiedyś nie mających znaczenia, w świetle odkrywanych prawd – nabierających wagi poszlak i wskazówek.

Akcja toczy się równomiernie, rozwija stopniowo, kolejne wątki otwierają jakby przypadkiem, mimo woli, przez czyjeś odruchowe napomknienie, skojarzenie. Finał jest wieloznaczny. Śledztwo kończy się powodzeniem, ale niejasne pozostaje, czy osądzenie zdrajcy według ideałów pokolenia, do którego należą ścigający i ścigany w ogóle jest możliwe. To dowód erozji wielu stereotypów, nawet ideałów ludzi broniących cywilizacji Zachodu przed komunizmem.

Sięgając po powieść „Szpieg”, spotkacie się Państwo ze zdrajcami, życiowymi bankrutami, płytkimi karierowiczami, rozczarowanymi i zmęczonymi idealistami troszczącymi się o ostatnie życiowe złudzenia, ale także ze szczerymi patriotami, konspiratorami z Europy Środkowej i samej Anglii.

Po drugiej stronie konfliktu też znajdą się giganci intelektu i ludzie nieradzący sobie ze słabościami.

Powieść można czytać wielokrotnie, analiza warsztatu pisarza dostarcza wiele satysfakcji. Polecam z pełnym przekonaniem.

Tomasz Filipowicz Sztuka Słowa
www.sztuka-slowa.pl

średnia ocena:
oceń utwór:
Dodaj artykuł do:
(dodano 13.12.2012 autor: irka)
Dział literatura
Tagi: Szpieg, książka, thriller, recenzja
KOMENTARZE:
Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Logowanie
Po zalogowaniu będziesz mieć możliwośc dodawania swojej twórczości, newsów, recenzji, ogłoszeń, brać udział w konkursach, głosować, zbierać punkty... Zapraszamy!
REKLAMA
UTWORY OSTATNIO DODANE
RECENZJE OSTATNIO DODANE
OGŁOSZENIA OSTATNIO DODANE
REKOMENDOWANE PREMIERY
1
Konrad Imiela
2
Robert Traczyk
3
Weronika Zajkowska
4
Norbert Bajan
5
Jacek Mikołajczyk
6
Natalia Korczakowska
7
Ewa Platt
8
Krzysztof Garbaczewski
9
Krzysztof Pastor
10
Richard Chappell
REKLAMA
ZALINKUJ NAS
Wszelkie prawa zastrzeżone ©, irka.com.pl
grafika: irka.com.pl serwis wykonany przez Jassmedia