red. Dariusz Czaj
Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria

„Nie-miejsca” – przestrzenie wyparte z pamięci, zepchnięte do otchłani podświadomości; bez nazwy, historii; nieoswojone, niczyje. Według francuskiego etnologa i antropologa kulturowego Marca Auge są wyznacznikami współczesności. Koncepcja ta stała się podstawą do stworzenia esejów zebranych w książce „Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria” pod redakcją Dariusza Czaja.

Modernistyczne dziwolągi budowlane w byłej Jugosławii,; opuszczony i wywołujący ciarki na plecach teren Czarnobyla, widmo Wenecji, zakopiańskie Krupówki i żydowskie cmentarze – to tylko niektóre z miejsc upamiętnione przez autorów wydawnictwa. Przestrzenie opisane w książce są na wskroś różne. Są to znane miasta (Berlin, Stambuł, Kraków, Lublin), a także miejsca, do których dotrzeć jest już trudniej - opuszczone przez właścicieli domy-rudery czy niewidoczne na co dzień, sprofanowane macewy. Miejsca opisywane są z różnych perspektyw – niektóre eseje mają bardzo osobisty charakter, inne przypominają bardziej naukową analizę. Teksty, których wspólnym mianownikiem jest pojęcie „nie-miejsca”, podzielone są na cztery bloki tematyczne: Topografie podróżne – autorzy piszą tu m.in. o Tatrach czy szlaku Don Kichota w Hiszpanii; Miasta i okolice – uwaga została poświęcona Wenecji, Lublinowi, ale także działkom i przedmieściom; Ruiny, rany pustki – mowa jest o m.in. pożarach w Stambule, strefie oddziaływania katastrofy w Czarnobylu; Ślady (nie)obecnoći – w tej części analizie poddane zostało m.in. Muzeum Żydowskie w Berlinie, historia rodzinna naznaczona tragedią wojny.

Książką „Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria” Wydawnictwo Czarne rozpoczyna nową serię „Tropiki”. Seria skoncentrowana ma być przede wszystkim na różnych odsłonach antropologii kulturowej, rozumianej jednak nie w sposób akademicki, a luźniejszy – niepoddający się kategoryzacji. Tematy mają być rozpatrywane interdyscyplinarnie, antropologia ma być łączona z różnymi dziedzinami nauki. Wydawnictwo pod redakcją Dariusza Czaja idealnie wpisuje się w tę koncepcję. Eseje zebrane w książce są niebanalne, przedstawiają świeże spojrzenie na pozornie oczywiste sprawy. Różnorodni autorzy – antropolodzy kultury, ale też fotografowie, filmoznawcy, graficy – prezentują odmienne, czasem zaskakujące przemyślenia. Wcielają się w rolę interpretatorów miejsc, przestrzenie opisując przesiawszy je uprzednio przez sito własnych doświadczeń.

Ta wielość wątków i autorów ma jednak swoje minusy. Największym z nich jest niejednolita jakość zebranych w książce esejów. Większość z nich jest, co prawda, na wysokim poziomie (na specjalną pochwałę zasługuje chociażby „Wenecja jako widmo” Dariusza Czaja czy „Zapełnianie pustki. Muzeum i paradoks upamiętniania” Aleksandry Janus), w wielu czuć powiew świeżości mało opisywanych dotąd miejsc, bądź niebanalnego spojrzenia na oczywiste (na przykład opisujące dziwolągi współczesnej architektury „Widmowe domy i podróże donikąd” Tomasza Szerszenia czy niezwykle ciekawe „Działki, obrzeża krajobrazu” Magdaleny Zych), jednak niektóre z nich rozczarowują nieuzasadnioną zbyt osobistą narracją – „Przerwy w pamięci. Historia rodzinna”, bądź merytorycznymi błędami – jak „Śmierć przedmieścia” Agnieszki Wolny-Hamakało. Te drobne potknięcia są jednak niczym w obliczu prawdziwych perełek, jakie można znaleźć w książce.

Nowa seria Wydawnictwa Czarne, dzięki „Innym przestrzeniom, innym miejscom. Mapy i terytoria” zapowiada się bardzo obiecująco. To doskonała pozycja dla ciekawych świata, którzy chcą spojrzeć na otaczające ich zjawiska z zupełnie nowej perspektywy.

Edyta Werpachowska

średnia ocena:
oceń utwór:
Dodaj artykuł do:
(dodano 05.12.2013 autor: ewrpch)
Dział literatura
Tagi: Inne przestrzenie, inne miejsca. Mapy i terytoria, wydawnictwo Czarne, Dariusz Czaj, nie-miejsca
KOMENTARZE:
Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Logowanie
Po zalogowaniu będziesz mieć możliwośc dodawania swojej twórczości, newsów, recenzji, ogłoszeń, brać udział w konkursach, głosować, zbierać punkty... Zapraszamy!
REKLAMA
UTWORY OSTATNIO DODANE
RECENZJE OSTATNIO DODANE
OGŁOSZENIA OSTATNIO DODANE
REKOMENDOWANE PREMIERY
1
Konrad Imiela
2
Robert Traczyk
3
Weronika Zajkowska
4
Norbert Bajan
5
Jacek Mikołajczyk
6
Natalia Korczakowska
7
Ewa Platt
8
Krzysztof Garbaczewski
9
Krzysztof Pastor
10
Richard Chappell
REKLAMA
ZALINKUJ NAS
Wszelkie prawa zastrzeżone ©, irka.com.pl
grafika: irka.com.pl serwis wykonany przez Jassmedia