Biuro Literackie opublikowało zbiór opowiadań węgierskiego pisarza Lajosa Grendela „Poświęcenie hetmana” w tłumaczeniu Miłosza Waligórskiego.

Lajos Grendel urodził się w 1948 roku na Słowacji. To jeden z najwybitniejszych współczesnych pisarzy, autor kilkunastu powieści, kilku zbiorów opowiadań, a także książek publicystycznych i eseistycznych. Wielokrotnie wyróżniany za swoją twórczość. Był m.in. prezesem Stowarzyszenia Pisarzy Słowackich i redaktorem naczelnym „Przeglądu Literackiego”.

Miłosz Waligórski urodził się w 1981 roku. Z wykształcenia jest slawistą i hungarystą. W swoim dorobku ma liczne przekłady, jak i teksty własne publikowane na łamach czasopism. Wraz z Izą Zając przetłumaczył mikropowieść „Kiwader i inne opowieści”. „Poświęcenie hetmana” to jego pierwsza książka translatorska w Biurze Literackim.

Jedno z opowiadań poprzedza dedykacja: „J.L. Borgesowi”, która może również odnosić się do całej książki. W twórczości Grendela, podobnie jak argentyńskiego pisarza, słyszalny jest egzystencjalny „wielogłos”: miłość przeplata się ze zbrodnią, a refleksje o literaturze z przemyśleniami nad tożsamością Węgrów i Słowian.

Słowa jednego z bohaterów: „Moje ambicje literackie zawsze podsycało pragnienie, by dzięki pisaniu znaleźć się bliżej rzeczywistości i siebie samego, by głębiej niż inni poznać świat” mogłyby wyrażać alter ego samego autora, który, jak wiadomo, nie od dziś odtwarza świat właśnie poprzez język.

I nie jest to bynajmniej język wyszukany, wręcz przeciwnie, uderza swoją prostotą. Próżno w zbiorze szukać stylistycznej przesady, bo i świat kreowany przez autora daleki jest od jakichkolwiek przekłamań. Codzienne sytuacje, takie choćby jak spotkanie z nieznajomym czy podróż pociągiem, skłaniają bohaterów do głębszej, poniekąd metafizycznej zadumy nad sensem życia.

Tibor Elek twierdzi, iż „niewielu współczesnych pisarzy węgierskich potrafi rejestrować rzeczywistość tak, jak Lajos Grendel”. Po lekturze „Poświęcenia hetmana” chyba trudno będzie się z nim nie zgodzić, bo w minimalizmie językowym i fabularnym Grendel „przemyca” to, co wydaje się najważniejsze dla jego prozy, czyli prawdę o zaskakujących meandrach ludzkiego losu.

Materiały prasowe: Biuro Literackie