15 października w wydawnictwie Media Rodzina ukazały się Dzienniki duńskiego baśniopisarza Hansa Christiana Andersena w wyborze i przekładzie Bogusławy Sochańskiej.

Polskie wydanie Dzienników to wybór dokonany z dziesieciotomowej dunskiej edycji. Tłumaczka kładzie szczególny nacisk na podróże Andersena i jego związki z kulturą ówczesnej Europy (w tym Polski). Jego liczne pobyty w Weimarze i innych księstwach niemieckich, w Berlinie, a także w Rzymie, Paryżu i Londynie wiązały się z poznaniem wielu znakomitości, w tym braci Grimm, Heinego, Balzaca, Dumasa czy Dickensa.

Polski czytelnik pozna też przy okazji ważne epizody z historii Europy XIX wieku, tak dramatyczne jak wojna francusko-pruska czy znaczące kulturowo jak paryska Wystawa Światowa albo uruchomienie pierwszych linii kolejowych.

Dzienniki wskazują również tropy, biograficzne źródła wielu baśni i powieści Andersena. Duńczyk był bowiem bacznym obserwatorem otaczającej go rzeczywistości, którą później przenosił do swoich utworów. Jednak najważniejszy aspekt tego wyboru to sylwetka samego pisarza, którego czytelnik polski po raz pierwszy będzie miał okazję poznać tak dogłębnie – jako złożoną i bogatą osobowość, jako spostrzegawczego obserwatora, refleksyjnego poetę oraz człowieka o trudnej, lecz fascynującej biografii, który stał się jedną z najwybitniejszych postaci epoki.

Polskie wydanie Dzienników to wydarzenie bezprecedensowe – po raz pierwszy ukazują się one w języku polskim. Jest to również wydarzenie ważne ze względu na osobę autora. Jak pisała Bogusława Sochańska w Posłowiu do trzytomowego wydania Baśni:

Hans Christian Andresen to pisarz zajmujący w polskiej kulturze miejsce szczególne. Od blisko stu pięćdziesięciu pięciu lat obecny w lekturach, czytany i opowiadany dzieciom na dobranoc, od kilkudziesięciu lat niezmiennie obecny w polskim teatrze lalkowym, nieco krócej w radiu i telewizji, wreszcie w licznych wydaniach książkowych – a w ostatnich latach także w barbarzyńskich skrótach i przeróbkach.

Autorka przekładu Bogusława Sochańska jest dyrektorem Instytutu Kultury Duńskiej w Polsce. Przez wiele lat pracowała w Instytucie Skandynawistyki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, w latach 90. była również attaché kulturalnym Ambasady Polskiej w Kopenhadze. Za zasługi na polu krzewienia kultury duńskiej została uhonorowana prestiżową nagrodą Hansa Christiana Andersena, dołączając tym samym do grona wybitnych i zasłużonych dla Danii postaci, wśród których są m.in. królowa duńska Małgorzata II i Günter Grass.

W 2005 roku, w dwusetną rocznicę urodzin Andersena, nakładem wydawnictwa Media Rodzina ukazało się trzytomowe wydanie Baśni duńskiego pisarza. Była to pierwsza w Polsce kompletna edycja 164 baśni, tłumaczonych bezpośrednio z języka duńskiego, opracowana na podstawie wydania duńskiego, które ukazało się w 18-tomowej edycji dzieł wszystkich tego pisarza.

Andersen w Baśniach przedstawiał zwyczajny świat, do którego wkradały się magia, tajemnica i niezwykłość. Co ważne, opisując tę rzeczywistość, Duńczyk zwracał się nie tylko do dziecka, ale i do dorosłego – bo tylko on mógł odkryć ukryte, metaforyczne znaczenie baśni. Właśnie ta dwuznaczność, dwoistość baśni, w której ważna była nie tylko warstwa fabularna, ale też symbolika i niedosłowność sprawiły, że Andersen został nazwany ojcem nowoczesnej baśni.