Kilka dni temu nakładem wydawnictwa Austeria ukazała się "Spowiedź mordercy. Opowiedziana w jedną noc" Józefa Rotha - rzecz wydana w Polsce po raz pierwszy w 1937 roku stanowi fragmentaryczną i wielowątkową rekonstrukcję ustnego przekazu chasydzkiego, dokonaną przez postać narratora z nowoczesnej powieści.

W "Spowiedzi mordercy. Opowiedzianej w jedną noc" Roth zamienia ustny przekaz chasydzki we fragmentaryczną i wielowątkową rekonstrukcję dokonaną przez postać narratora z nowoczesnej powieści: głos opowiadający o swoich dwu Icherzähler zaczyna od modelu magida chasydzkiego, by dojść do conradowskiego kapitana Marlowa. Dziewięć dziesiątych "Spowiedzi mordercy…" należy bez wątpienia do zamkniętej struktury przypowieści chasydzkiej i tradycyjnej opowieści: historia Gołubczyka opowiedziana jest z dystansem przez wszechwiedzącego narratora, który przenosi ją w przeszłość, osądza ją w tym samym momencie, w którym o niej mówi, i wymienia dosłownie jej alegoryczne znaczenia. Lecz na końcu bohater wychodzi z paraboli i wchodzi w powieść… Jego opowieść stopniowo zamienia się dla słuchaczy w prawdziwy Erlebnis (doświadczenie przeżyte), żłobi zmarszczki i bruzdy na ich twarzach.