Z okazji 80. rocznicy urodzin Miloša Formana Filmoteka Narodowa zaprasza na cykl filmów wielkiego reżysera.

Forman urodził się w czeskim Čáslaviu 18 lutego 1932 r. Miał 9 lat, kiedy jego rodzice zginęli podczas II wojny światowej – matka w obozie w Oświęcimiu, ojciec w Buchenwaldzie.
Po ukończeniu wydziału reżyserii w praskiej szkole filmowej Miloš Forman szybko zdobył uznanie reżyserując w Czechosłowacji filmy krótkometrażowe i satyryczne komedie we współpracy z operatorem Miroslavem Ondříčkiem – „Laterna magika II” (1960), „Konkurs” (1963), „Gdyby tych kapel nie było” (1963).

Debiutem fabularnym reżysera była komedia „Czarny Piotruś” (1963), z sukcesem pokazana na festiwalach w Cannes, Montrealu i Nowym Jorku. Reżyser stał się czołowym przedstawicielem „nowego kina czeskiego”, które zdobyło popularność w wielu krajach. Zrealizowany w 1965 roku film „Miłość blondynki” otrzymał nagrody w Locarno i Wenecji. W 1967 roku wszedł na ekrany ostatni zrealizowany przez Formana w rodzinnym kraju film „Pali się, moja panno”.

W 1968 roku reżyser wyjechał do USA, by na zaproszenie wytwórni Paramount Pictures nakręcić film „Odlot”. W tym czasie w Pradze został stłumiony bunt przeciwko reżimowi sowieckiemu zwany „Praską wiosną” i Miloš Forman zdecydował się pozostać w Stanach Zjednoczonych. „Odlot”, który miał premierę w 1971 roku nie odniósł sukcesu u publiczności, chociaż cieszył się wielkim uznaniem krytyki i otrzymał Nagrodę Jury na festiwalu w Cannes. Jednak przez pewien czas Forman nie mógł znaleźć sobie miejsca w obcym kraju, wśród obcych ludzi o obcej mentalności. Dopiero gdy Michael Douglas zaproponował mu nakręcenie „Lotu nad kukułczym gniazdem”, Miloš Forman złapał drugi oddech. Film, który wszedł na ekrany w 1975 roku był olbrzymim sukcesem. Jego przewrotna forma, ukazująca szpital dla psychicznie chorych, a w istocie głosząca prawo jednostki do wolności była czytelna wszędzie. Film otrzymał pięć Oskarów w najważniejszych kategoriach: najlepszy reżyser, aktor, aktorka, film i scenariusz.

Ten sukces umożliwił Formanowi nakręcenie znakomitego musicalu „Hair” (1979) opowiadającego o grupie nowojorskich dzieci-kwiatów w dobie wojny wietnamskiej. Film otrzymał dwie nominacje do Złotych Globów, Nagrodę Davida di Donatello za reżyserię i dźwięk oraz nominację do Cezara. W 1981 roku powstał nominowany do ośmiu Oscarów, nagrody BAFTA i siedmiu Złotych Globów „Ragtime”, historia poruszająca problem rasizmu, rozgrywająca się w Nowym Jorku w 1910 r. Osiem Oscarów i wiele innych prestiżowych nagród przyniosła Formanowi ekranizacja sztuki Petera Shaffera – „Amadeusz” (1984). Zrealizowany w 1989 „Valmont”, adaptacja „Niebezpiecznych związków” poniósł klęskę frekwencyjną, głównie z powodu wcześniejszej o rok wersji Stephena Frearsa, która odniosła sukces i przyćmiła premierę filmu Formana, nominowanego do Oskara, nagrody BAFTA i Cezara. W 1996 roku powstała kontrowersyjna opowieść o równie kontrowersyjnej postaci, jaką był Larry Flynt, redaktor pornograficznego czasopisma „Hustler”. „Skandalista Larry Flynt” otrzymał wśród wielu innych nagród dwie nominacje do Oskara, dwa Złote Globy i Złotego Niedźwiedzia w Berlinie w 1997 r.

Kolejną zrealizowaną przez Formana biografią był „Człowiek z księżyca” (1999), poświęcony amerykańskiemu komikowi Andy Kaufmanowi, ze świetną, nagrodzoną Złotym Globem kreacją Jima Carreya. Film otrzymał w sumie trzy nagrody i piętnaście nominacji, wśród nich Srebrnego Niedźwiedzia za reżyserię w Berlinie w 2000 r. Ostatnim jak dotąd dziełem Miloša Formana jest film „Duchy Goi” (2006), biografia hiszpańskiego malarza Francisco Goi, nagrodzona pięcioma nominacjami do różnych nagród. W postprodukcji znajduje się film „The Ghost of Munich”.

PROGRAM:

AMADEUSZ
projekcje:18.02.2012 19:15

CZŁOWIEK Z KSIĘŻYCA
projekcje:23.02.2012 17:45

HAIR
projekcje:22.02.2012 17:45

LOT NAD KUKUŁCZYM GNIAZDEM
projekcje:19.02.2012 17:30, 25.02.2012 17:30

MIŁOŚĆ BLONDYNKI
projekcje:21.02.2012 20:00

PALI SIĘ, MOJA PANNO
projekcje:18.02.2012 17:45

fn.org.pl