Dziecko z probówki, rodzicielstwo z wyboru czyli przełamywanie tabu w zbiorze reportaży pt. „Nie przeproszę, że urodziłam”.

In vitro czy bank spermy to sformułowania, które wywołują dreszcze u niejednego Polaka. Nieustannie tocząca się debata publiczna, brak uregulowań prawnych i niezmienne spory o to czy metody te są zgodne z zasadami etyki? Karolina Domagalska przedstawia ten, budzący kontrowersje, temat z nieco innej perspektywy. Opisuje doświadczenia zarówno par heteroseksualnych, homoseksualnych, jak i samotnych matek, które zapragnęły mieć dziecko mimo, że nie mają partnera. Zbierając materiał do napisania książki pt. „Nie przeproszę, że urodziłam. Historie rodzin z in vitro” podróżowała zarówno po Europie, ale odwiedziła także Izrael. Różne rozwiązania prawne, ale i odmienne podejście danego społeczeństwa. Swoich rozmówców pytała o motywację, ale i o emocje towarzyszące tak ważnemu wydarzeniu jak zapłodnienie i narodziny dziecka. Książka ta to zbiór reportaży i o kobietach, które nie mogą mieć dzieci i o mężczyznach, którzy decydują na przekazywanie spermy do banku. O lekarzach, którzy pomagają wykazując się pełnym zrozumieniem i w końcu o samych dzieciach, które pojawiły się na tym świecie z prawdziwej miłości.

Reportaż Karoliny Domagalskiej to niezwykle cenny głos w dyskusji o rodzicielstwo z wyboru. Autorka nie ocenia, nie potępia, ale i nie aprobuje. Po wysłuchaniu historii swoich rozmów zebrała je w całość i tak właśnie powstała książka „Nie przeproszę, że urodziłam”. Cechą niezwykle charakterystyczną jest skupienie się na człowieku. Spory polityczne zdają się schodzić na drugi plan, bowiem najważniejszy w tym wszystkim jest istota ludzka. Zarówno ta malutka, pojawiająca się na tym świecie z miłości, jak i rodzice, którzy często zastają potępieni za to, że zdecydowali się na taki krok.

Wyjątkowe historie rodzin, które pragną podzielić się swoją miłością z kimś jeszcze. Dorośli pełni nadziei, że będą mieli szansę spełnić się jako kochający rodzice. Książka ta jest właśnie o takich ludziach. Ich poruszające wyznania głęboko zapadają w pamięci. Osadzeni w różnych realiach krajów w których przyszło im żyć. Prawo w poszczególnych państwach pozwala np. na bycie dawcą anonimowym lub otwartym. Niektóre dzieci po osiągnieciu pełnoletności mają możliwość poznania swoich biologicznych rodziców. Co kraj to obyczaj, a raczej to prawo można wręcz rzec. Nie ma bowiem jednej, skutecznej recepty na właściwe uregulowanie tej kwestii, tak, by każdy był zadowolony.

Książka ta jest napisana z pełnym taktem i delikatnością. Jednak wyraźnie zaznacza: rodzicem nie jest ten kto płodzi, od biologii ważniejsza jest miłość i opiekuńczość. Podziw wzbudziła we mnie dojrzałość emocjonalna i siła wewnętrzna, jaką wykazywały się osoby decydujące się na rodzicielstwo z wyboru. Przebrnięcie przez wszystkie procedury, a często też przez wielokrotne prób. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że styl, jakim posługuje się Karolina Domagalska pochłania czytelnika bez reszty. Autorka nie zarzuca trudną terminologią, nie pisze w sposób zawiły. Po postu opisuje historie, które przedstawili jej rozmówcy.

„Nie przeproszę, że urodziłam” to syndrom współczesnych czasów. To książka poruszająca jeden z najtrudniejszych tematów, który obecny jest w społecznej dyskusji od wielu lat. Po przeczytaniu książki pozostaje tylko niedosyt, że tak mało przypadków rodzicielstwa z wyboru jest nadal w Polsce, a może wcale nie tak mało? Może ujawnia się strach przed upublicznieniem swojej historii, a może właśnie po przeczytaniu tej książki takim osobom będzie łatwiej wyjść z ukrycia. Głęboko w to wierzę, bo uważam, że głosy takich osób w dyskusji na temat in vitro i banków spermy są niezwykle potrzebne.

Joanna Ulanowicz

Karolina Domagalska, Nie przproszę, że urodziłam. Historie rodzin z in vitro, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2015