Póki co „Hiszpański cyrk” mogli zobaczyć widzowie 11 Tygodnia Kina Hiszpańskiego, ale jego polska premiera odbędzie się już niedługo. Film Alexa de la Iglesi to historia która na pewno zwraca na siebie uwagę. Nie bez powodu opisywany jest on jako twórca „kina spod znaku Tarantino i Rodrigueza”.

„Hiszpański cyrk” to historia dwóch klaunów. Pierwszy z nich, smutny klaun Javier, kontynuuje tradycję rodzinną – jego ojciec i dziadek także pracowali w zawodzie. Prywatnie jest wrażliwą i miłą osobą, jednak w związku z przejściami wojennymi i stratą ojca nie potrafi być uśmiechnięty i rozśmieszać ludzi. Drugi, Sergio, występujący właśnie jako klaun rozbawiający ludzi. To agresywny macho, który bez powodu wpada we wściekłość i regularnie biję swoją dziewczynę, Natalię. Pech chce, że ta wpada w oko także Javierowi. Zaczyna się walka o nią, która popycha spokojnego dotąd Javiera do próby wyeliminowania Sergia. Okazuje się jednak, że dziewczyna wcale nie chce ratunku bohaterskiego smutnego klauna a życie z wybuchowym Sergio jej odpowiada.

Wszystko to utrzymane jest, jak wspomniane było wcześniej, w konwencji dobrze znanej fanom Roberta Rodrigueza; są efektowne bijatyki, ostry seks, i klaun-niedoszły truposz z pokiereszowaną twarzą. Całość zamyka obfita w efekty scena ostatecznej walki na jednym z monumentalnych pomników aktualnej władzy.

Trzeba przyznać, że film de la Iglesi, w porównaniu z jego amerykańskimi kolegami także specjalizującymi się w podobnej konwencji, jest udany. Oczywiście jest to przedstawienie na sposób hiszpański, z problemami i sposobem patrzenia dla tego kraju charakterystycznym ale właśnie dzięki takiemu obrazowaniu, a nie kopii Tarantino obraz potrafi zatrzymać widza przed ekranem. De la Iglesia proponuje nam także rozpatrywanie problemów, z którymi kraj się borykał przez lata, na sposób humorystyczny ale jednocześnie konfrontacyjny. Zarówno komunistów jak i faszystów z czasów wojny domowej prezentuje jako zawodowych idiotów, krzykaczy-megalomanów, dla których brak planu walki jest najlepszym planem. Także późniejsza frankistowska władza to postacie niezwykle groteskowe. Elementy dotyczące samego społeczeństwa hiszpańskiego są pokazane już w dużo bardziej subtelny sposób. Jakże różne jest to rozwiązanie od choćby najbardziej znanego chyba aktualnie twórcy filmowego z Hiszpanii, jakim jest Pedro Almodovar. Ten przecież sam mówi, że jego główną zemstą na reżimie Franco jest traktowanie go w swoich filmach jakby nigdy nie istniał.

W swojej konwencji „Hiszpański cyrk” opowiada historię uniwersalną, bohaterowie reprezentujący dobro i zło wyraźniej już chyba być przedstawieni nie mogli. De la Iglesia nie kończy jednak słodkim moralikiem, że to właśnie dobry (a także smutny) klaun zwycieża. Co więcej on już nawet niej jest dobry, walka z Sergiem przeradza go w równie krwawą maszynę co wspomniany właśnie kolega. Tak czy inaczej Natalia nigdy nie wolała Javiera od Sergia, to tylko nieświadomość Javiera prowadzi go do coraz okrutniejszej walki z przeciwnikiem i coraz większego szaleństwa.

Abstrahując od takich wnikliwych rozważań, film Alexia de la Iglesi dobrze się ogląda (oczywiście w ramach zaakceptowania takiej a nie innej konwencji), sam reżyser jak mówią reklamy stworzył najbardziej campowy film roku, a jednocześnie pomimo porównań do amerykańskich kolegów Tarantino i Rodrigueza, obraz na wskroś oryginalny; wciągający, czasem zabawny, a może nawet poruszający.